Kế hoạch bí mật của Trung Quốc và quốc đảo Thái Bình Dương bị rò rỉ

Báo Việt Luận – Một tài liệu bí mật bị rò rỉ cho thấy Trung Quốc và quần đảo Solomon, một đảo quốc ở Thái Bình Dương, đang hướng tới việc ký kết một thỏa thuận an ninh, làm dấy lên lo ngại ở Úc và Mỹ.

Tài liệu đã bị chỉ trích bởi những người phản đối hiệp ước đã được chia sẻ trên mạng xã hội vào ngày 24 tháng 3 và đã được xác thực bởi Chính phủ Úc. Mặc dù chỉ là một bản thảo, tài liệu đã gây ra mối quan tâm rộng rãi trên khắp Thái Bình Dương, vốn đã được đặt trước. Hãy chú ý đến những chuyển động của Trung Quốc trong những năm qua.

“Đây là một vấn đề nghiêm trọng đối với Hoa Kỳ và là một mối quan tâm thực sự đối với các đồng minh và đối tác của chúng tôi “, Charles Edel, người đứng đầu bộ phận Zealand của Úc cho biết.

Hiệp ước an ninh bí mật

Không rõ thỏa thuận này ban đầu được dự định cho bên nào. Tuy nhiên, nếu văn kiện được ký kết, nó sẽ trao cho Thủ tướng Solomon Manasseh Sogavare quyền yêu cầu Trung Quốc bảo vệ một căn cứ ở Thái Lan và giúp Trung Quốc sở hữu một căn cứ tại Thái Bình Dương nằm giữa Hoa Kỳ và Úc.

Dựa trên cơ sở này, Trung Quốc có thể phong tỏa giao thông hàng hải trên khắp Nam Thái Bình Dương.

Vụ việc được đưa ra ánh sáng chỉ 5 tháng sau các cuộc biểu tình phản đối ảnh hưởng của ông. Cuộc tấn công của Trung Quốc vào quần đảo Solomon đã leo thang thành bạo loạn khiến ít nhất 3 người thiệt mạng. Những người phản đối xông vào tư dinh của Thủ tướng Solomon và phóng hỏa khu phố Tàu của thủ đô.

Kế hoạch bí mật của Trung Quốc và quốv đảo Thái Bình Dương bị rò rỉ
Binh sĩ Úc tới hỗ trợ Solomon đối phó với cuộc bạo loạn tháng 11/2021. Ảnh: AP.

Theo văn bản bị rò rỉ, Solomon có thể yêu cầu Trung Quốc “cử cảnh sát, cảnh sát vũ trang, quân đội và các lực lượng vũ trang và thực thi pháp luật khác” để “hỗ trợ duy trì trật tự xã hội” trong xã hội, bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân

Ông Matthew Wale, người đứng đầu của đảng đối lập trong quốc hội của Solomon bày tỏ lo ngại rằng thỏa thuận có thể được sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau.

“Tóm lại, tất cả chúng đều liên quan đến sự tồn tại chính trị của Bộ trưởng Thứ nhất “, ông Wale nói.” Chúng không liên quan gì đến an ninh quốc gia của Quần đảo Solomon.

Tài liệu cho biết, Solomon sẽ cung cấp cho Bắc Kinh “tất cả các phương tiện cần thiết.” Cả hai bên cùng cam kết không tiết lộ thỏa thuận hợp tác cho bên thứ ba.

Đại sứ quán Trung Quốc tại Solomon đã không trả lời yêu cầu bình luận của New York Times.

Úc, đối tác an ninh truyền thống của Solomon, từng cử cảnh sát đến giúp nước này đối phó với tình hình bất ổn tháng 11 năm 2021 và nhanh chóng phản hồi các báo cáo về “tài liệu bí mật” giữa Solomon và Trung Quốc.

“Chúng tôi lo ngại về bất kỳ hành động nào gây mất ổn định khu vực ”, Bộ Ngoại giao Úc ra thông cáo. “Các thành viên của gia tộc Thái Bình Dương phải ứng phó với các sự kiện ảnh hưởng đến an ninh khu vực do mất quyền kiểm soát quần đảo Solomon. Điều này một phần là do Canberra đôi khi coi thường các nước trong khu vực, phớt lờ biến đổi khí hậu và coi đây là ‘sân sau’ của mình”.

Hướng về Trung Quốc

Thủ tướng Sogavare không giấu giếm ý định xích lại gần Trung Quốc. Năm 2019, ngay sau khi nhậm chức, ông tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Đài Loan để thiết lập quan hệ với Bắc Kinh. Theo ông, Bắc Kinh sẽ giúp Solomon phát triển cơ sở hạ tầng.

Chính phủ của Thủ tướng Sogavare nhanh chóng đảm bảo các thỏa thuận đã ký cho công ty Trung Quốc quyền xây dựng cầu đường và mở lại một trong những mỏ vàng Solomon của họ.

Một công ty Trung Quốc thậm chí đã cố gắng thuê toàn bộ một hòn đảo của nước này. Nỗ lực đã thất bại khi Solomon bị coi là bất hợp pháp.

Kế hoạch bí mật của Trung Quốc và quốv đảo Thái Bình Dương bị rò rỉ
Thủ tướng Sogavare cùng người đồng cấp Lý Khắc Cường tại Bắc Kinh năm 2019. Ảnh: AP.

Một số người Solomon bày tỏ quan ngại về các công ty. Trung Quốc có thể hối lộ các quan chức địa phương để giành được các dự án. Ngoài ra, một số nơi ở Solomon cảm thấy rằng chính quyền trung ương đang phân phối các nguồn lực không đồng đều, dẫn đến sự mất cân đối giữa các khu vực.

Sự bất mãn này lên đến đỉnh điểm vào tháng 11 năm 2021, khi các cuộc biểu tình biến thành bạo loạn.

Daniel Suidani, thủ hiến tỉnh Malaita của Solomon, người đã cấm các công ty Trung Quốc hoạt động trong tỉnh, bày tỏ sự tức giận.

Trong khi đó, ông Wale, lãnh đạo đảng đối lập, cho biết đã thúc giục Thủ tướng Sogavare đàm phán với tỉnh Malaita nhưng không thành công. Theo ông, các thỏa thuận bảo mật. Ngoài các quan chức ở Canberra, Washington cũng bày tỏ quan ngại.

Solomon được coi là một ví dụ về cách tiếp cận của Trung Quốc đối với khu vực Thái Bình Dương, bao gồm cả việc mở cửa thương mại và nhập cư cho người dân và doanh nghiệp Trung Quốc, đồng thời cho phép Bắc Kinh tiếp cận các địa điểm và tài nguyên chiến lược.

Ngoài quần đảo Solomon, số lượng nhà ngoại giao, nhà thầu và người nhập cư Trung Quốc tại một số quốc đảo như Kiribati hay Fiji đã tăng lên đáng kể trong 5 năm qua, buộc Washington phải quan tâm nhiều hơn đến khu vực. Đến thăm Fiji, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken thông báo nước này sẽ sớm mở lại đại sứ quán tại Solomon sau gần 30 năm đóng cửa.

Tuy nhiên, điều này sẽ chỉ xảy ra trong những tháng tới. Ông Wale nói rằng Trung Quốc chắc chắn có thể làm nhiều hơn và nhanh hơn.

Thuỳ Hương – Báo Việt Luận

Đang tải...